Zygmunt Cšadek

Pułkownik piechoty Wojska Polskiego, polityk
20.07.1895 01.08.1979 Ustrzyki Dolne

Biografia

Zygmunt Michał Cšadek urodził się 20 lipca 1895 roku w Ustrzykach Dolnych. Jego przodkowie pochodzili z Węgier, a rodzicami byli Wiktor i Aleksandra z domu Zahaczewska. Uczęszczał do szkoły powszechnej w rodzinnych Ustrzykach, następnie do gimnazjum w Samborze, gdzie zdał maturę, oraz do szkoły wiertniczej w Borysławiu.

Jeszcze przed I wojną światową zaangażował się w działalność niepodległościową, działając w Polowych Drużynach Sokolic i Związku Strzeleckim, gdzie ukończył kurs oficerski. W sierpniu 1914 roku wstąpił do Legionu Wschodniego, a po jego rozwiązaniu do 3 pułku piechoty Legionów, dowodzonego przez Michała Roli-Żymierskiego. Awansował kolejno na chorążego i podporucznika, walcząc w szeregach II Brygady. Po kryzysie przysięgowym służył w Polskim Korpusie Posiłkowym, a następnie jako adiutant gen. Józefa Hallera brał udział w bitwie pod Rarańczą w 1918 roku. Po bitwie pod Kaniowem dostał się do niewoli niemieckiej, ale zbiegł z transportu. Działając pod pseudonimem „Zygmunt Mariański” prowadził werbunek do Polskiej Organizacji Wojskowej, za co został aresztowany i osadzony we lwowskich Brygidkach, skąd uwolniono go w listopadzie 1918 roku.

W odrodzonym Wojsku Polskim uczestniczył w obronie Lwowa, a następnie w wojnie polsko-bolszewickiej. Służył w 5 pułku strzelców podhalańskich, potem w 26 pułku piechoty, a w 1927 roku został zastępcą dowódcy 48 pułku piechoty. W latach 1931-1936 dowodził 36 pułkiem piechoty Legii Akademickiej w Warszawie, a następnie 2 pułkiem Strzelców Podhalańskich w Sanoku. W międzyczasie awansował do stopnia pułkownika.

Równolegle z karierą wojskową angażował się w działalność społeczną i polityczną. Należał do Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, Związku Legionistów Polskich i Obozu Zjednoczenia Narodowego. W 1938 roku został wybrany posłem na Sejm RP z okręgu sanockiego, gdzie zasiadał w Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji Wojskowej.

Podczas kampanii wrześniowej został ciężko ranny, co skutkowało trwałym inwalidztwem. W czasie okupacji niemieckiej działał w Armii Krajowej, wspierając przerzuty oficerów na Węgry. W 1943 roku został aresztowany przez Gestapo i osadzony na Majdanku, gdzie przebywał do lipca 1944 roku. Po wyzwoleniu zgłosił się do służby w ludowym Wojsku Polskim, pełniąc funkcję komendanta kursów chorążych, a następnie zastępcy dowódcy 1 Dywizji Piechoty. W 1945 roku przeszedł w stan spoczynku.

Po wojnie pracował w administracji mieszkaniowej i przedsiębiorstwach geologicznych we Wrocławiu, gdzie osiadł. Zmarł 1 sierpnia 1979 roku i został pochowany na Cmentarzu Grabiszyńskim.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojskowego Virtuti Militari
Czterokrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Poseł na Sejm RP (1938-1939)
Dowódca 36 pułku piechoty Legii Akademickiej i 2 pułku Strzelców Podhalańskich

Ciekawostki

Używał pseudonimu „Zygmunt Mariański” podczas działalności w Polskiej Organizacji Wojskowej.
Uciekł z transportu kolejowego po bitwie pod Kaniowem.
Po wojnie pracował jako stróż w Przedsiębiorstwie Poszukiwań Naftowych.

Udostępnij